Εισαγωγή

Κάθε παιδί μαθαίνει με διαφορετικό τρόπο. Κάποια παιδιά μαθαίνουν καλύτερα μέσω της κίνησης, των εικόνων, των ιστοριών ή του ήχου. Σε μια συμπεριληπτική τάξη, προσπαθούμε να υποστηρίξουμε πολλές διαφορετικές ανάγκες.

Η μάθηση που βασίζεται στον ήχο μπορεί να σας βοηθήσει να το πετύχετε αυτό.

Η μάθηση που βασίζεται στον ήχο χρησιμοποιεί ήχους, ρυθμό, μουσική, δραστηριότητες ακρόασης και ασκήσεις με τη φωνή για να υποστηρίξει τη μάθηση και τη συμμετοχή. Δεν χρειάζεται να είστε μουσικός για να την εφαρμόσετε. Ακόμη και απλές δραστηριότητες μπορούν να κάνουν τη διαφορά.

Οι δραστηριότητες αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν:

• τραγούδια,
• παιχνίδια ρυθμού,
• κρουστά του σώματος,
• ηχητικές ιστορίες,
• ασκήσεις ακρόασης,
• και ήχους του περιβάλλοντος.

Η μάθηση που βασίζεται στον ήχο βοηθά τα παιδιά να συγκεντρώνονται, να επικοινωνούν, να εκφράζουν τα συναισθήματά τους και να συνεργάζονται με τους άλλους. Υποστηρίζει επίσης διαφορετικούς τρόπους μάθησης, καθώς τα παιδιά μπορούν ταυτόχρονα να ακούν, να κινούνται, να μιλούν και να δημιουργούν.

 

Γιατί υποστηρίζει τη συμπερίληψη;

Η συμπεριληπτική εκπαίδευση σημαίνει ότι όλα τα παιδιά μαθαίνουν μαζί, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών με διαφορετικό γλωσσικό υπόβαθρο, αναπηρίες, μαθησιακές δυσκολίες ή συναισθηματικές ανάγκες.

Η μάθηση που βασίζεται στον ήχο δημιουργεί πολλούς διαφορετικούς τρόπους συμμετοχής. Τα παιδιά δεν χρειάζεται πάντα να διαθέτουν ανεπτυγμένες δεξιότητες ανάγνωσης ή γραφής για να συμμετέχουν στις δραστηριότητες. Ο ρυθμός και ο ήχος μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να επικοινωνούν ακόμη και όταν δυσκολεύονται να χρησιμοποιήσουν λέξεις.

Η εμπειρία μας δείχνει ότι οι δραστηριότητες με ήχο μπορούν επίσης να μειώσουν το άγχος και να βοηθήσουν τα παιδιά να αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια μέσα σε μια ομάδα.

 

Η κατάσταση στην τάξη

Η συγκεκριμένη μελέτη περίπτωσης πραγματοποιείται σε μια τάξη δημοτικού σχολείου με παιδιά ηλικίας 6–8 ετών.

Στην τάξη υπήρχαν παιδιά που μιλούσαν διαφορετικές γλώσσες στο σπίτι, ένα παιδί με αυτισμό, δύο παιδιά με δυσκολίες στην προσοχή και ένα παιδί που είχε ενταχθεί πρόσφατα στο σχολείο.

Ο εκπαιδευτικός παρατήρησε αρκετές δυσκολίες. Ορισμένα παιδιά συμμετείχαν σπάνια στις ομαδικές δραστηριότητες. Άλλα έχαναν γρήγορα τη συγκέντρωσή τους. Το νέο παιδί αισθανόταν απομονωμένο. Ο εκπαιδευτικός ήθελε να δημιουργήσει μια ισχυρότερη αίσθηση του ανήκειν.

 

Οι δραστηριότητες

Ο εκπαιδευτικός εισήγαγε μία εβδομαδιαία 20λεπτη συνεδρία μάθησης που βασίζεται στον ήχο, χρησιμοποιώντας απλά υλικά, όπως ήχους του σώματος, κρουστά μουσικά όργανα, αντικείμενα της τάξης και ηχογραφημένους ήχους της φύσης.

Οι δραστηριότητες περιλάμβαναν:

• Κύκλοι ήχων – τα παιδιά δημιουργούσαν και επαναλάμβαναν απλά μοτίβα με παλαμάκια ή χτυπήματα.
• Ηχητικές ιστορίες – τα παιδιά πρόσθεταν ήχους στις ιστορίες χρησιμοποιώντας τη φωνή τους, αντικείμενα ή μουσικά όργανα.
• Παιχνίδια ρυθμού και κίνησης – τα παιδιά μιμούνταν ρυθμούς μέσω κινήσεων, όπως παλαμάκια ή χτυπήματα των ποδιών.
• Ήρεμες στιγμές ακρόασης – τα παιδιά άκουγαν ήσυχα απαλούς ήχους και συζητούσαν για τα συναισθήματά τους.

Αυτές οι δραστηριότητες βοήθησαν τα παιδιά να ακούν προσεκτικά, να περιμένουν τη σειρά τους, να εκφράζουν ιδέες και να συνεργάζονται.

 

Τι άλλαξε;

Μετά από αρκετές εβδομάδες, ο εκπαιδευτικός παρατήρησε θετικές αλλαγές. Περισσότερα παιδιά συμμετείχαν πρόθυμα στις δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων παιδιών που συνήθως ήταν ήσυχα. Τα παιδιά άκουγαν το ένα το άλλο πιο προσεκτικά και αλληλεπιδρούσαν πιο θετικά κατά την ομαδική εργασία. Οι σύντομες δραστηριότητες ρυθμού βοήθησαν επίσης τα παιδιά να βελτιώσουν τη συγκέντρωση και την προσοχή τους πριν από τις δραστηριότητες της τάξης. Ορισμένα παιδιά βρήκαν ευκολότερο να εκφράζουν τα συναισθήματά τους μέσω του ήχου και της κίνησης παρά μέσω των λέξεων. Αυτό υποστήριξε τη συναισθηματική ευεξία και την αυτοπεποίθησή τους.

 

Γιατί λειτούργησαν οι δραστηριότητες;

Οι δραστηριότητες λειτούργησαν επειδή προσέφεραν πολλούς διαφορετικούς τρόπους επιτυχίας. Τα παιδιά μπορούσαν να ακούν, να κινούνται, να μιμούνται, να δημιουργούν ή απλώς να παρατηρούν. Αυτή η ευελιξία μείωσε την πίεση και βοήθησε περισσότερα παιδιά να συμμετέχουν με άνεση. Οι κοινές εμπειρίες με ήχους βοήθησαν επίσης τα παιδιά να αισθανθούν συνδεδεμένα μεταξύ τους.

 

Τι μπορείτε να κάνετε στην τάξη σας;

Μπορείτε να ξεκινήσετε με πολύ μικρά βήματα. Δοκιμάστε να χρησιμοποιείτε σύντομες δραστηριότητες ρυθμού κατά τις μεταβάσεις από τη μία δραστηριότητα στην άλλη, να προσθέτετε ήχους στις ιστορίες ή να χρησιμοποιείτε ήρεμους ήχους πριν από δραστηριότητες που απαιτούν ησυχία και συγκέντρωση. Κρατήστε τις οδηγίες απλές και δημιουργήστε ρουτίνες που βοηθούν τα παιδιά να αισθάνονται ασφαλή και σίγουρα. Να θυμάστε ότι η συμμετοχή είναι πιο σημαντική από τη μουσική ακρίβεια.

 

Συμπέρασμα

Η μάθηση που βασίζεται στον ήχο μπορεί να σας βοηθήσει να δημιουργήσετε μια πιο συμπεριληπτική τάξη. Υποστηρίζει την επικοινωνία, την προσοχή, τη δημιουργικότητα, τη συναισθηματική έκφραση και τη συνεργασία. Το σημαντικότερο είναι ότι προσφέρει στα παιδιά διαφορετικούς τρόπους να συμμετέχουν και να αισθάνονται ότι ανήκουν στην ομάδα. Μερικές φορές, ένας απλός ρυθμός μπορεί να βοηθήσει κάθε παιδί να βρει τη θέση του μέσα στην ομάδα.

 

Βασικά αποτελέσματα σε μορφή κουκκίδων

• Τα παιδιά συμμετείχαν πιο ενεργά στις δραστηριότητες της τάξης.
• Τα παιδιά άκουγαν το ένα το άλλο πιο προσεκτικά και συνεργάζονταν με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
• Οι δραστηριότητες με ήχο και ρυθμό βοήθησαν στη βελτίωση της συγκέντρωσης και της προσοχής.
• Τα παιδιά βρήκαν νέους τρόπους να εκφράζουν τα συναισθήματά τους και να επικοινωνούν.
• Η τάξη έγινε πιο συμπεριληπτική και φιλόξενη για παιδιά με διαφορετικές ανάγκες και διαφορετικό υπόβαθρο.

 

Βιβλιογραφία

• Michalak, R. (2018). Metody aktywizujące w edukacji wczesnoszkolnej. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
• Śliwerski, B. (2015). Pedagogika inkluzyjna i edukacja włączająca. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
• Sadowska, A. (2017). Dziecko ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w szkole. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.